Maculadegeneratie

Vaak zien wij als Low Vision specialist , mensen van vooral oudere leeftijd met maculadegeneratie op zijn spreekuur. Tijdens dit low vision spreekuur onderzoekt hij welke hulpmiddelen, vergoed via de AWBZ, kunnen worden aangevraagd om handelingen gerelateerd aan het kijken te verbeteren. Hij constateert dat de grootste oorzaak van extreme slechtziendheid, leeftijdsgebonden macula degeneratie is. Bij macula degeneratie wordt de gele vlek aangetast.

Wat is maculadegeneratie
De gele vlek is het centrale punt op het netvlies achter in het oog waar het beeld op wordt geprojecteerd dat dan door de hersenen wordt waargenomen. De doorsnee van de macula is zo’n 3mm. De rest van het netvlies is minder gevoelig en zorgt voor het perifere beeld. Dit is te vergelijken met iets wat je vanuit je ooghoeken waarneemt. Mede doordat de macula zo klein is zijn er nog weinig behandelmethodes voor macula degeneratie. Door het nieuwe presidentschap van Obama in de VS wordt binnenkort eindelijk goedkeuring gegeven voor onderzoek op patiënten gestart op basis van stamcel onderzoek van zeer vroeg stadige embryo’s . Denk aan eicellen die niet meer gebruikt worden bij IVF. Men verwacht hiermee nieuwe macula cellen te kunnen aanmaken in het netvlies van de patiënt voor herstel.

Cijfers
Uit cijfers blijkt dat de belangrijkste oorzaak van blijvende slechtziendheid boven de 55 jaar, macula degeneratie is. Geschat wordt dat in Nederland ongeveer 100.000 mensen een vorm van macula degeneratie vertonen waarbij 60.000 mensen het centrale zicht hebben verloren. Door de vergrijzing wordt een verdubbeling van deze aantallen verwacht.

Oorzaken
Roken, schadelijk daglicht en slechte voeding zijn beïnvloedbare factoren die bijdragen aan het veroorzaken van maculadegeneratie. Bij al deze factoren is een afname van het aantal anti-oxydanten of een toename van het aantal radicalen de oorzaak van de beschadiging van de receptoren die voor het zicht noodzakelijk zijn. Bij stevige rokers komt macula degeneratie vijf maal vaker voor waarbij een verhoogd risico blijft bestaan tot 15 jaar na het stoppen. Een tekort van vooral groente en fruit in de dagelijkse voeding laat het aantal anti-oxydanten dalen waardoor er minder bescherming in de macula is tegen agressieve radicalen. Schadelijk daglicht, omschreven als hoog energierijk visueel licht (HEV), zijn golflengtes in daglicht die door het hoornvlies en de ooglens komen maar schadelijk zijn voor de macula. Het bekende schadelijke UV licht wordt voor een groot deel door de ooglens uitgefilterd. Echter is er een golflengte bereik net boven UV dat wel wordt doorgelaten maar dat slijtage van de macula kan veroorzaken. Hierbij komt nog de versterkende factor van lichte pigmentatie bij veel van de Nederlandse inwoners.

Waar op te letten
Maculadegeneratie begint meestal op te vallen als men minder lichtgevoelig wordt en als details minder goed onderscheiden kunnen worden. Vervorming van beelden is ook een reden om een controle te laten doen door een oogarts of optometrist op maculadegeneratie. Uiteindelijk leidt maculadegeneratie tot een centrale blindheid dat grote problemen geeft bij bijvoorbeeld televisiekijken en autorijden. Perifeer (omgeving) blijft het zicht bijna altijd bestaan. Om zelf te testen kunt u hieronder de test doen:

Amslertest

1. Draag uw gewone bril of lenzen.
2. Houd het rooster op 30 centimeter van uw gezicht.
3. Bedek één van uw ogen met uw hand.
4. Kijk met het andere oog strak naar het middelpunt van het rooster.
5. Kijk goed naar wat er gebeurt.
o Neemt u vervormingen of golvende lijnen waar?
o Verschijnen er zwarte of vage vlekken?

Herhaal test nu met het andere oog

bron: Maculadegeneratie Vereniging

Hoe te voorkomen
Het is niet bekend of maculadegeneratie volledig te voorkomen is. Waar men in ieder geval op moet letten is slijtage door het ontbreken van anti-oxydanten die radicaalvorming in de macula tegengaan. Dus goede voeding, niet roken en een goede zonnebril die bij veel daglicht wordt gedragen.

HEV filterglazen
Een zonnebril is niet zomaar een specifiek filterglas. Meestal zijn de juiste beschermende zonneglazen wat kostbaarder vanwege de vele bewerkingen en coatingen die moeten worden aangebracht. Voor HEV filterglazen en een deskundig advies kunt u o.a. terecht ons.

Low Vision Spreekuur
Voor het Low Vision spreekuur voor slechtzienden kunt u ons bellen.